Dagregister, loopende van den 6 Aug. 1564 tot den 27 Febr. 1567 uit een oud manuscript.

De Heer van der Craght heeft dit Journaal onder andere oude stukken gevonden, en vermoedt, dat het door een' huis-dienaar des Heeren van Brederode opgesteld is. Het begint zonder eenig hoofd met den jaare 1564, en is aangevangen met eene leesbaare hand, doch hier en daar door een' ellendigen schrijver met eene rechte penne verbeterd en wijders vervolgd. De verbeteringen hadt Hij meestal konnen nagaan en aanvullen uit het gene 'er tevoren gestaan hadt, en niet wel uitgeschrapt was. Het onleesbaare is opengelaten en met ........ aangewezen; doch 't vervolg hadt Hij niet konnen ontcijfferen, behalven de sommige plaatsen in enkele woorden, die geen zin uitmaken. Voor zoo verre Hij kon nagaan, loopt dit journaal tot in Julij 1577. uit aanmerkinge van eenige bijzonderheden, daar in voorkomende en elders niet te vinden, en om dat dit stuk licht verspreidt over het tijdrekenkundige der Nederlandsche geschiedenissen in de jaaren 1566 en 1567.

     LXIIII. Den vj Aug. was Mijnheer den Prinche van Oraengen tot Vianen mit zijn Vrouw Moeder, zijn broeders Graef Lodewijk en Graef Hendrick, sijn swager den Grave van Wijlburch, ende zijne Zuster des voorsz Grave van Weijlburch huijsvrouwe, juff. Juliana en Magdalena, met verscheijde Edelluijden.
     Den xxx. Sept. ontfinck mijn heer van Brederode in dienste enige hellebaerdiers.
     LXV. Den 1. Meij quamp mijn heere de Prinche te Vianen met Graef Lodewijk, Graef Willem van Schouwenborch met de zoon van Graef Oth van Schouwenborch, Graef Carel van Mansfelt eñ Heere van Boxel met verscheijde Edelluijden, ende reijsden 't zamen naer Vtrecht, eñ van daer na Amsterdam, en den 23. quam mijn heere den Prinche wederom te Vianen, en reijsde s anderendaags na Breda.
     Den xxvij. Meij deede mijn heer van brederode casseren eenige van de hellebaerdiers, die in Septemb. te voren aengenomen waren.
     Den viij Sept. quam te Vianen de Hertog van Cleve mit Graef Herman van Nieuaer ende zijn Huijsvr. mit die alde en jonge gravinne van hoorn, eñ waren ter zelver tijd daer oick mijn heere de prinche van Orangien, die Fraven van Egmond, Hoorn, Hoogstraten, Graef Joost van Schouwenborch, en den Grave van Cuijlenborch en twee Graven van Witgensteijn: den Hertog van Cleve, mijn heere den Prinche, mijn heere van Brederode en anderen reijsden den xij over Vtrecht na Amsterdam, en voorts na Hollt; de Graven van Egmond en Hoogstraten waren te voren gereijst na Brabant en den Grave van Hoorn na Worcum.
     Den xvij quam den Hertog van Cleve vuijt Hollt wederom te Vianen, eñ reijsden van daer nae Cuijlenburch, alwaer hij vertoeft eenen nacht, eñ .....zoevoerts na het lant van Cleeff.
     LXVI Den 22. Febr. quam de Grave van Egmond te Vianen, en reijsden met mijnheer en Vrouwe van Brederode naar Breda.
     Den 2. maart quam de Grave vañ Berch te Vianen, en reijsden 's anderen daegs nae Breda.
     Den 10 Maert wordt mijn heer van Brederode ontboden te Breda, al waar vergadert waren de Graven van Egmont, hoorn, Swartsenburch, mitsgaders monichuijsen eñ joris van hol, dien mijn heere van brederode voorafzond met Graef Caerl van Mansfelt, en volgde daer na den 17.
     Den xx. quam Mijn heere van Brederode wederom te Vianen en dede aldaar ook komen den Graeve van Culemburch die op de wech was, om te reijsen na G... op den doop vañ Zoon des Graven van Schouwenberch.
     Den xxviijen Maert reijsden verscheijde Edelluijden na Lijer om mijn heer aldaer te verwachten.
     Den xxixen quam Graeff Loedewijck te Vianen, en den xxxj daer na reijsde hij met mijnheer van brederode na Bruijssel.
     Den iiijen. April reijsden de Graeven vañ Berch ende Cuijlemburch van Cuijlemburch na Bruijssel.
     Den xiij April quam mijn heer van brederode van Bruijssel wederom te Vianen.
     Den xx. April quam mijn heer van St Aldegonde te Vianen bij mijnheer van brederode.
     Den xx. Augusti werd tot Gorcum buijten die stad gepredict.
     Den xxiiij en xxv. Augusti worden tVtrecht die beelden vuijtgeworpen.
     Den xxix deede mijnheer van brederode wezende in Hollt te Vianen verbijeden, dat nijemant hem en zoude onderstaen enige nieuwicheden te gebruijken.
     Den xvj. Septemb. lijer mijn heere van Brederode die stadt van Vianen besichtigen, om te fortificeren.
     Den xx. Sept. mijnheer van Brederode gecomen wesende van Breda werden te Vianen afgemeten, om twee of drie bolwerken te maken.
     Den xxiij. Sept. quamen te Vianen sommige Gecomitteerden vuijt diverse steden van Hollt, presentereñ mijn heer van brederode assistentie van geldt te doen hebben tot bewaringe en fortificaen vañ stad van Vianen.
     Den xxv. worden te Vianen de beelden afgenoemen.
     Ten zelven dage lijet mijn heere de trom slaen, om knechten aantenemen, en worden Capiteijn gemaect Longeval en zijn Lieutenant Evert van Santen.
     Den xxix. quamen wederom Gedeputeerden vuijt Hollt aan mijn heere van Brederode.
     Den l. October geschiedde de eerste predicatie te Vianen bij eenen genaempt Jacobus, die te Cuijlemborch predicte.
     Den xviijn Octob. quam mijn heere de Prinche eñ Graef Loedewijck te Vianen, reijsende van daer nae Vtrecht.
     xxvj Octob. werden begonnen te Vianen het bolwerk aen 't Zuijd Oosteijnt van Vianen.
     Den l. Novemb. was mijn heere den Prinche mit Graef Lodewijck en meer andere heeren te Vianen.
     Den ijen reijsden de voorsz. heeren, eñ ook mijn heere van brederode te zamen na Schoenhoven, daer die staten van Hollt vergadert waren.
     Den iij. quamen die heeren wederom te zamen te Vianen, en de reijsden .... wederom na Vtrecht.
     Den iiij. Novemb. werd begonst het bolwerck aan het Noord oest eijnt van Vianen.
     Den xiiij November. was Graeff Loedewijck te Vianen met ettelijke Edelluijden.
     Den xven quam te Vianen Graef Jan van Nassoawen mijnheere den Princhen broeder metten Grave van Solms.
     Den xxv. quam mijn heer den Prinche te Vianen met veel Edelluijden.
     Den xvij. reijsden mijn heere de Prinche, Graef Jan eñ den Grave van Solms nae Vtrecht.
     Den xix. quamen gedeputeerde van Edam, hoern en andere steden aan mijn heer van brederoede.
     xxiijen quam Graef Lodewijck mitten Graef van Witgensteijn te Vianen.
     Den l. Decemb. waren verscheijde Edelluijden te Vianen vuijt Artois en henegouwen.
     Den iij. Decemb. quam oick te Vianen de Heer van Tolouse met meer andere Edelluijden.
     Den ix. Decemb. worden Gerstellis &c van mijn heere van Brederode gesonden in Ambassade aen den Paltsgraeff.
     Den xiiij. quamen te Vianen aan mijn heere eenige Gedeputeerden van de Gemeente van Antwerpen.
     Den xxxj. Decemb. quamen te Vianen d heere van Villers met anderen.
     LXVIJ. Den I. Januar quam te Vianen de Heer van Lolouse en andere.
     Den ij. Januar. quam van Bueren een stuck geschuts te Vianen, geheeten den Vuijl, dat eertijts doen gijeten was Bisschop Davidt van Bourgoignen, t geen mijn heere de prinche mijn heere van Brederode geschonken hadde.
     Omtrent deze tijd deede Adriaen van Mening van Delft .... zekere soldaten die hij vergadert had, te Bambrugge en elders omtrent Antwerpen, logeeren int sricht van Vtrecht 't wellck oerzaek gaf, dat die huijsluijden met assistentie van Maerscalcken dezelve dede vertrekken eñ gedwongen wezende den xij te comen aan de zijde van Vianen eijsten zij aldaer gelt, en nominatie vañ Heere dien zij dienden ende rukten het vendel vañ stang eñ scheijden vañ anderen.
     Den vj. tooch mijn heer van brederode .... met veel ..... edelluijden vuijt Vianen op het huijs te Aa, aldaer met Graef Lodewijk ....
    Den xv. quam Sander turck van Vtrecht metten schutten die dienden tot gaede van mijn heere den prinche ....
     Den xxjen. Januar quam mijnheer van brederode bij hem hebbende den Heer van Tolouse en Datenus van amsterdam, alwaer hij geweest was bij mijn heere den graeve.
     Den xxij. werd het bolwerck agter het casteel van Vianen begonnen aan de Noortwester hoek tegen den weert.
     Den xxvj. deede mijn heer van brederode te Vianen monsteren Capiteijn boug ....
     Den xxix. reijsde mijn heere van Vianen na Antwerpen.
     Den iiij Febr. quamen in 't lant van Vianen veel walsche soldaten, die mijn heere van Antwerpen derwarts sont.
     Den xvj. quam mijnheer wederom van Antwerpen te Vianen.
     Den xxj, xxij en xxiijen. quamen veel knechten in 't Lant van Vianen.
     Den zelven xxiijen. quamen ook te Vianen Capn. Dandelot, Vijncquel, Cock, van der Aa eñ Besot, die over de voorsz. soldaaten geboden.
     Omtrent dezen tijt quam de Grave van Megen met een regiment knechten van omtrent die stadt vañ bosch, eñ overschepende dan xxij. te Gorcum quamen te liesvelt bij den hertoch van Bruijnswijck, die aldaer ook enige knechten hadde, eñ vijelen eenige van dien des nags binnen der Amerijde, gelegen in lande van Vianen, 't welk zij genoegzaam plonderden.
     Denzelfden xxvj die burgers van Vianen op het Casteel vergadert zijnde, geloofden mijn heer ten laetsten bij te staen, en mijnheer wederom haerluijden.
     In der nacht daar na vertrok mijnheer van Vianen met drie paerden eñ bleef een weijnich op het huijs de Nijenrode, eñ van daer voorts na Amsterdam, alwaer hij ..... was.
     Den xxvij. vertrok mijn Vrouw van ........

Bron: “Historie van het Verbond en de Smeekschriften der Nederlandsche Edelen” 1796, blz. 322-328

Copyright © 2016-2017 Rob Hubert, Alle rechten voorbehouden.
Joomla templates by a4joomla