CORT VERHAAL

Van het christelicke overlijden van

JOHAN WOLPHART

Grave van Brederode, in sijn leven Vry - Heer van Vianen, Ameyde & c. Mareschal Generael der vreye Vereenigde Nederlanden.

Nae waerheydt beschreven ende voor-ghestelt

D O O R

N A T H A N van V O G E L S A N C K
Dienaer J e s u C h r i s t i, ende der
Medicijnen Doctor,

Die den in-hout van desen selve ghesien, gehoort,
ende by-gewoont heeft.

Non homo, sed miseria hominis moritur.

 

 

T o t U t r e c h t,

Gedrukt by G y s b e r t van Z y l l, Boek-verkoper op de
Ganse-marckt, Anno 1655.

 


 

Syn Excellentie van Brederode, met Water-sucht van Gode Almachtigh besocht zijnde, heeft niet nae-gelaeten alle bedeckelicke genees-middelen te gebruycken, ten eynde hy, met een gesont gemoet, in een ghesont lichaem, het Gemeyne Land, in sijne beroepinge, dienen mochte.
Ende also sijn Hoogh-gemelte Excellentie seer wel wiste, dat sonder des Heeren zegen, uytterlicke Medicijnen niet en vermogen, so heeft hy gesocht den Oppersten Medicijnmeester hem te vriende te maecken door veel-voudige ende vyerige gebeden.
Menende allene, ende van niemandt gesien te zijn, heeft men hem dickwils ghevonden in den gebede, ende met Godt spreeckende als op-getogen. Nu sloegh hy sijne ogen nae den Hemel, als willende te kennen geven, dat hy van daer alleen sijn hulpe was verwachtende. Nu sloegh hy sijn ermen van malkanderen, om aen te wijsen dat hy sijn gansche herte voor den Heere sijnen God als uyt-schudde ende open leyde. Dan voeghde hy wederom sijne handen by een, ende hieldt de selve gevouwen vast aen den anderen, even als of hy de worstelinge Jacobs hadde willen verthonen, welcke met den Engel des verbonts worstelde, hem niet wilde laeten gaen, maer vast hieldt, tot hy van hem gezegent was. Hier en boven heeft sijn Excellentie in sijn Slaep-camer, des morgens ende des avondts, oock opentlick doen bidden, selve gebeden, ende weeckelick voor hem ende sijn Hof-gesin, laeter predicken, dewijle sijn swackheyt ende andere omstandicheden niet toe en lieten, dat hy de vergaderinge der Heyligen elders bywonen conde.

Nae dat sijn Excellentie aldus, gelijck verhaelt is, den H E E R E, eer ende meer, als de Medecijn-meester, in sijne cranckheyt, gesocht hadde, heeft hy, (nae 't gebruyck van eenige andere Remedien) oock een proeve van de Spa-wateren willen nemen, blyvende, tot sulcken eynde, aldaer in loco twe-en-twintich dagen.

Als het drincken van de geseyde spa-wateren sijn Excellentie niet beter, maer erger, maeckten, ende in hem vele gevaerlicke toevallen verweckten, heeft hy hem van daer na het Huys Pieterschem (een uyre gaens beneden Maestricht gelegen) laeten vervoeren, op hope, dat de goede lucht,aengenaeme wandelingen, ende gebruyck van andere geneesmiddelen aldaer sijn gesontheyt souden her-stellen.
Maer het heeft den goeden ende Al-bestierenden Godt anders gelieft, want als sijn Excellentie, den xxvrij. Augusti, nieuwen-stijl, tot Pieterschem was aengelandt, heeft sich, daeghs daer aen, het coorsjen ('t welck hy eenige daegen onder de leden gehadt hadde) beginnen te verheffen, waer by sich mede een op-swellende rose des aen-gesichts heeft gheopenbaert, ende is daer op sijn Excellentie, van den xxix. Augusti af, te bedde blijven liggen, met verswackinghe van sijn appetijt, ende verminderinghe van sijne crachten.

Den I. Septembris heeft sijn Excellentie sijn Gemalinne, L o u i s e C h r i s t i n a, Gravinne van Solms, ende beneffens haer Genade, sijne by-hebbende kinderen voor sijn bedde ontboden, ende, nae dat hy haer allen vermaent hadde om over hem, ende inde wille Godts ontrent hem gerust te wesen, seggende: Weest alle te vreden, want ick ben te vreden: Soo heeft hy sijne aenwesende kinderen, door op-legginge van sijn rechter-handt, sijn vaderlicke zegen gegeven: ende dat in dese maniere:
Eerst zegende syn Excellentie syn oudste Soone, Graef Hendrick van Brederode, Ritmeester, (wel te pas uyt Vranckrijck t'huys ghekomen) onder voorwaerde: Dat hy inde ware Gereformeerde Religie (in den welcken hy sijn Heer Vader sagh sterven, ende dien hy oock al rede selve beleden hadde) soude volstandigh blijven ende (des noodts) de selve met goet ende bloet voorstaen ende beschermen: 't Welck oock de jonge Heere ghewillighlick, ende met een groote ontroeringe sijns gemoets beloofde, gevende, tot versterckinge van sulx, fijn rechter-handt, aen my Predicant, al daer tegenwoordigh.
Voorts zegende hy sijn oudtste Dochter S o p h i a van Brederode, Gemalinne van Graef Christiaen van D o n a; daer na zegende hy sijn Dochter A n n a- T r a j e c t i n a van Brederode, midtsgaders sijn tweede Soontjen, Heer W o l p h a e d t van Brederode, welcke hem, tot noch, als sijn Benjamin was gheweest: ende eyndelick zeghende sijn Hoogh - ghemelte Excellentie sijn oudste Dochter, uyt het tweede Houwelick, naementlick, L o u i s a - C h r i s t i n a van Brederode, ende in haer wenschte hy sijnen Vaderlicken zegen, aen alle sijne afwesige Kinderen.
Dit gedaen zijnde verklaerde sijn Excellentie - Dat hem alle sijne sonden, die hy oyt, met gedachten, woorden, ofte wercken tegen den Heere sijnen Godt begaen, ende gedaen hadde, van harten leedt waeren: Dat hy niet te min vertroude, dat hem dese alle, uyt genade, alleen om de volmaeckte genoeghdoeninge Iesu Christi, van God vergeven waeren: Dat hy (hebbende sodanighen genade van Godt vercregen) oock van harten vergaf allen die hem oyt verkort ofte beledight mochten hebben: Ende, soo hem Godt gelieft hadde langer leven te gunnen, van voor-nemen geweest zijn, met meerder yver ende Godt salicheyt in de wegen des Heeren te wandelen, als voor desen.
Ende is dese Actie met een vyerigh gebedt, vande Predicant ende alle omstanders besloten, Godt biddende, dat hy, om Christi wille, die boetveerdigheyt van sijn Excellentie wilde vermeerderen, sijn gelove verstercken, sijn lijdtsaemheyt bestandigh maecken, hem crachten geven nae sijne besoeckingen, ende eyndelick sodanigen uytcomste verlenen, die tot Godes eere, salicheyt van sijn Excellentie, ende tot aller troost strecken mochte, het zy in leven, het zy in sterve.
Den tweden Septembris heeft sijn Excellentie weynigh wercks meer gemaeckt van sijn wel-lieve Gemalinne ende soete kinderen, die hem nochtans te vooren aen genaemer waeren als de appel van sijne ooge; maer hem selven van de aerde, ende al wat daer in is, afgetrocken ende als gespeent hebbende, heeft alle sijne gedachten ende herts-tochten na den Hemel gesonden, suchtende ende biddende tot Godt Almachtigh by hem selven; ende oock den Predicant meermalen versoeckende dat hy, beneffens hem, met alle omstanders opentlick wilde bidden: welcke ghebeden dan sijn Excellentie gemeynelick selve besloot, seggende met een sonderlinge nae-druck, ende verlanghen nae verhooringe: Amen, Amen.
Van de Predicant gevraeght zijnde, of sijn Excellentie oock yetwes door hem wilde gedaen, ofte aen yemandt geboodtschap hebben, seyde: Het is al gedaen: Allenelick liggen my de Iongelingen (denoterende sijne beyde Soonen, Graef Hendrick, ende Heer Wolphardt van Brederode) op 't herte: Ick bidde, ick bidde u, recommendeert de selve, uyt mijnen naeme, voor de leste mael aen de Regeringhe, op dat aen haer wel ende gunst ghedaen magh werden.
Ende alsoo de coortse sijn Excellentie niet allenelick bybleef, maer oock haer meer en meer verhief, heeft sijn Excellentie, nae desen, weynigh meer bescheydentlick ghesproocken. Betuyghde niet te min, nu ende dan, dat hy in Christo noch wel gerust ende getroost was. Dat hy oock nu den doot niet en vreesde, dien hy, op een ander tijdt, in sijn beroep, menichmael van selve te gemoete gegaen hadde: Ende dat ick Predicant doch dese sijne resolutie en gerustheyt, van hem wilde vertrouwen, al wast dat hem, door groote swackheyt de spraeck soude mogen begeven, also hy (door Godts genade) in de selve resolutie ende troost verhoopte te sterven, ende, des-aengaende, aen my, nu eens voor al, verklaringe dede ende andtwoordt gaf.
Badt ende suchte voorst, in sijn herte, soo langhe tot Godt, als het ghebruyck van sijn verstandt ende de spraeck hem by-bleven. Ian als het ghebruyck van sijn verstandt nu al ten meeren deele wegh was, noch riep sijn tonghe, uyt overvloedt ende nae-druck van sijn herte: Lieve Heere, Lieve Heere.
Ende is also in sodanige ghelegentheydt ende toestandt, Sijn Hoogh-ghemelte Excellentie van Brederode, den derden Septembris, nieuwe stijl, op het Huys te Pieterschem, te drie uyren, nae den middagh onder de gebeden ende tranen van veele om-standers ontslapen, ende salichlick in den Heere verstorven, nae dat hy het Vaderlandt, in cleyne ende groote Charges, over de veertigh jaeren getrouwelick ghedient hadde. Waer door dan haer Excellentie van Brederode een lief Heer en Man, sijne loffelicke kinderen een vol gunstigh Vader, sijne Onderdanen een Patroon, ende het gemeyne Landt een getrou Dienaer verloren hebben. Godt geve dat sijn doodt geen voorbode magh zijn, van verwijderinge, ende meerder onheijl. Amen.


 
Copyright © 2016-2017 Rob Hubert, Alle rechten voorbehouden.
Joomla templates by a4joomla